امام موسی کاظم(ع)؛ گنجینه سخاوت و اسوه صلابت



امام موسی بن جعفر(ع) در 20 ذی الحجه 128 هجری در «ابواء» روستایی میان مکه و مدینه متولد شد. او فرزند امام جعفر صادق(ع) ششمین پیشوای شیعیان و حمیده از زنان پرهیزکار آن روزگار بود.

باب الحوائج(ع) دوران کودکی خود را در مکتب پربار جعفری سپری کرد و مفاهیم حقیقی اسلام ناب محمدی را از پدر خویش آموخت و برای پذیرش مسوولیت سنگین پیشوایی شیعیان آماده شد. ایشان با شهادت مظلومانه پدر بزرگوارش در 20 سالگی رسالت و مسوولیت سنگین امامت را برعهده گرفت و به مدت 35 سال جامعه اسلامی را هدایت کرد.

از لقب های این امام همام می توان به «امین، صابر، باب الحوائج و عبد صالح » اشاره کرد. کنیه های این امام بزرگوار؛«ابوعلی، ابوالحسن، ابوابراهیم و ابواسماعیل» به شمار می رفت.

هفتمین امام و پیشوای شیعیان در علم، فروتنی، سخاوت و بخشندگی زبانزد همگان بود و بدخواهان و دشمنان خویش را با عفو و احسان والایش، ارشاد می کرد. ایشان به دلیل دارا بودن ویژگی بردباری و فرو بردن خشم به کاظم نیز شهرت داشت.

امام موسی کاظم(ع) با گردآوری حدیث های پدر بزرگوار خود، مکتبی را که ایشان بر پایه اصول شریعت، سنت پیامبر(ص) و امامان بنا نهاده بود، حفظ و تقویت کرد و با شیوه های مختلف تربیتی، عملی، مناظره های سیاسی و مبارزه بی امان با غاصبان خلافت و تربیت شاگردان بسیاری، مبانی راه حق و حقیقت را برای همگان آشکار ساخت.

هارون الرشید خلیفه ظالم عباسی که همواره وجود پربرکت امام موسی کاظم(ع) را خطر و تهدیدی برای حکومت استبدادی خویش می پنداشت، سرانجام ایشان را در 25 رجب 183 قمری، مسموم و به شهادت رساند. پیکر مطهر امام موسی کاظم(ع) را در منطقه ای به نام قریش مکانی که بعدها کاظمین خوانده شد، به خاک سپردند.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز میلاد امام موسی کاظم(ع) هفتمین پیشوای شیعیان به گفت وگو با حجت الاسلام «محسن عرفاتی» مدیر طرح و برنامه شبکه قرآن و معارف سیما و پژوهشگر امور دینی پرداخت.

حجت الاسلام عرفاتی با برشمردن ویژگی های اخلاقی و عبادی امام موسی کاظم(ع)، گفت: این امام بزرگوار در برابر رفتار انتقام جویانه حاکمان عباسی برای مسخ فرهنگ امت اسلامی روش مناسب و هماهنگ با اهداف رسالت را برگزید که یادآور ویژگی های اخلاقی پیامبر(ص) بود و جلوه هایی از خصلت ها و معیارهای رسول خدا(ص) را متبلور می ساخت. امام کاظم(ع) در دوران حساسی از تاریخ اسلام زندگی می کرد و همواره می کوشید تا با توجه به خفقان وضع موجود با ارتباط برقرار کردن با افرادی که در داخل دستگاه خلافت بودند به رشد و استحکام تشیع کمک کند. با توجه به اینکه ایشان سال های زیادی از عمر خویش را در زندان به سر برد مردم آنچنان که شایسته آن بزرگوار بود، این امام همام را نشناختند.

جامعه شیعه به دلیل سخت گیری ها و حصرهایی که بر امام(ع) و شیعیان روا می شد، از نظر روحی و روانی دچار آسیب جدی شده بود. در این میان قیام هایی که صورت پذیرفت با شدیدترین نوع ممکن سرکوب می شد. به همین منظور امام کاظم(ع) برای انجام دادن رسالت الهی و مصون داشتن آن از تباهی و تحریف، باز داشتن امت از فرو پاشی و نابودی، نبرد با ستمگران و حمایت از آمران به معروف، روش پیشینیان خود را در پیش گرفت.

مدیر طرح و برنامه شبکه قرآن و معارف سیما با بیان ویژگی های هفتمین امام شیعیان(ع)، اظهار داشت: امام موسی کاظم(ع) مانند اجداد خویش بسیار بخشنده بود و آنطور که در منابع تاریخی هم اشاره شده است با توجه به اینکه زندگی سخت و ساده ای داشت، هر آنچه که به دست می آورد، میان فقیران تقسیم می کرد. این امام همام در تقوا و پرهیزکاری، عبادت و پرستش خدای یکتا، روزه داری، اهتمام به حج و آزاد کردن بردگان، زهد و دوری از مادیات دنیا، بخشندگی و سخاوت، حلم بردباری، هدایتگری و مدیریت جامعه و صله رحم، شخصیت بی نظیری در زمان خویش بود. امام کاظم(ع) علاوه بر تلاش برای برقراری فرهنگ و انتقال مفاهیم اسلامی به مردم، برای شناساندن حاکمان ظالم و اثبات نداشتن صلاحیت آنان برای حکومت داری اقدام های گسترده‌ای انجام داد که این فعالیت ها برپایه اصل روشنگری در میان مردم نسبت به امور جامعه اسلامی صورت می‌گرفت.

این پژوهشگر امور دینی تلاش های پنهانی ائمه اطهار(ع) را عامل استواری شیعه دانست و یادآور شد: دوران امام کاظم(ع) حرکت های اعتراض آمیز زیادی از ناحیه شیعیان و علویان نسبت به خلفای عباسی صورت گرفت. در واقع مهمترین رقیب عباسیان، علویان بودند و طبیعی به نظر می رسید که حکومت بر فعالیت های آنها نظارت کند. در کتاب های تاریخی و حدیث های مختلف برخوردهای زیاد خلفای عباسی با امام موسی کاظم(ع) را نقل کرده اند که بیشتر آنها مربوط به هارون است. امامان شیعه همگی بر لزوم رعایت تقیه پافشاری می کردند و سعی داشتند تشکل شیعه و رهبری آنها را به طور پنهانی اداره کنند که مذهب شیعه نمی توانست بدون چنین کوشش هایی پا بر جا بماند و رهبری این حرکت و ظرافتی که در هدایت آن به وسیله امامان معصوم(ع) به کار برده شد، عامل مهم پابرجا ماندن شیعه در تاریخ به شمار می رود.

حجت الاسلام عرفاتی در پایان لازمه مدیریت جامعه اسلامی را در الگوگیری از امامان معصوم(ع) دانست و گفت: در شرایطی که ملت های مسلمان در آتش نفاق، جنگ و خشونت می سوزند، نیاز جدی به الگوگیری از روش و منش ائمه معصوم(ع) به ویژه امام موسی بن جعفر(ع) است. امروزه رفتار جاهلی و خیانت به دین در تمام جهان اسلام در حال گسترش است و دست های پیدا و پنهان کار می کوشند تا خشونت و ستم را به اسلام نسبت دهند که نیاز جدی به الگو گرفتن از رفتار منطقی آن حضرت(ع) با جاهلان است.

بیشترین دلیل ناهنجاری های سیاسی و اجتماعی موجود در جهان اسلام این است که مسلمانان در شناخت افراد متعهد و دلسوز عاجز هستند و مدیریت و زمامداری به افراد نااهل سپرده می شود که پیامدهای ناگواری را به دنبال دارد. جوانان می توانند با پیروی از پیشوایان، تسلیم مشکل های روزگار نشوند و در حمایت از دین و ارزش های اسلامی دست بر ندارند.

رسانه های جمعی می توانند با برنامه ریزی های مناسب و تولید محصولات فرهنگی به معرفی دقیق ائمه معصوم(ع) و بزرگان دین اسلام بپردازند. مرکزهای علمی و فرهنگی باید راز و نیازها، بخشش و بزرگواری و مسایلی که در خصوص روحیه و رفتار های فردی و اجتماعی امامان معصوم(ع) است، به مردم منتقل کنند و اگر در این زمینه کتاب یا سریالی تهیه شود به طور در نوع رفتار مردم تاثیر گذار باشد.

*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: مریم همتی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**9117**2002**9131
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.



انتهای پیام /*










شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید